Karadağ'ın Bir Meyvesi

Aziz kardeşlerim!

Bu defa mektup yerinde bu meyveyi gönderiyoruz.

Bir âyetin mana-yı işarîsinin külliyetinden bir ferdi, Hürriyet'ten bu ana kadardır. Teşrinisânî otuzuncu gün 1358'de Karadağ başına çıkıyordum. "İnsanların, hususan Müslümanların bu teselsül eden helâketleri ve hasaretleri ne vakitten başladı, ne vakte kadar…" hatıra geldi. Birden, her müşkülümü halleden Kur'an-ı Mu'cizü'l-Beyan, Sure-i Ve'l-Asrı'yı karşıma çıkardı. "Bak!" dedi.

Baktım. Her asra hitap ettiği gibi bu asrımıza da daha ziyade bakan

وَ الْعَصْرِ ۝ اِنَّ الْاِنْسَانَ لَف۪ى خُسْرٍ

âyetindeki

اِنَّ الْاِنْسَانَ لَف۪ى خُسْرٍ

makam-ı cifrîsi bin üç yüz yirmi dört (1324) edip Hürriyet İnkılabı'yla başlayan tebeddül-ü saltanat ve Balkan ve İtalya Harpleri ve Birinci Harb-i Umumî mağlubiyetleri ve muahedeleri ve şeair-i İslâmiyenin sarsılmaları ve bu memleketin zelzeleleri ve yangınları ve İkinci Harb-i Umumî'nin zemin yüzünde fırtınaları gibi semavî ve arzî musibetlerle hasaret-i insaniye ile

اِنَّ الْاِنْسَانَ لَف۪ى خُسْرٍ

âyetinin bu asra dahi bir hakikati, maddeten aynı tarihiyle gösterip bir lem'a-i i'cazını gösteriyor.

اِلَّا الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ

ise makam-ı cifrîsi (âhirdeki ه, ت sayılır, şedde sayılmaz) bin üç yüz elli sekiz (1358) olan bu senenin ve gelecek senenin aynı tarihini göstermekle o hasaretlerden bâhusus manevî hasaretlerden kurtulmanın çare-i yegânesi, iman ve a'mal-i saliha olduğu gibi ve mefhum-u muhalifiyle, o hasaretin de sebeb-i yegânesi küfür ve küfran, şükürsüzlük yani imansızlık, fısk ve sefahet olduğunu gösterdi. Sure-i وَ الْعَصْرِ in azamet ve kudsiyetini ve kısalığıyla beraber gayet geniş ve uzun hakaikin hazinesi olduğunu tasdik ederek, Cenab-ı Hakk'a şükrettik.